Advertentie

Techniek gaat ons niet redden

Foto: RO Photography

Uitstoot CO2 blijft toenemen

Techniek gaat ons niet redden

Elektrische auto’s en bijstoken met biomassa moeten ervoor zorgen dat de uitstoot van broeikasgassen omlaag gaat. Maar dat gaat niet gebeuren, concludeert Jan Hessels Miedema in zijn proefschrift.
Door Christien Boomsma

Hij was zo optimistisch. Toen Miedema zes jaar geleden begon met zijn studie naar de impact van technische innovaties op de reductie van broeikasgassen, was hij op zoek naar oplossingen. Hoe gaan we het probleem fixen? Maar in de loop van zijn onderzoek zakte de moed hem in de schoenen. ‘De mogelijkheden van de techniek worden chronisch overschat’, zegt hij.

Hij nam drie technieken onder de loep waarop Europa – en ons eigen kabinet – volop inzet om de opwarming van de aarde te beperken: lithiumbatterijen voor elektrische auto’s, het bijstoken van biomassa in kolencentrales en het vergassen van biomassa om groen gas voor huishouden te produceren.

Van het tweede punt heeft het kabinet zelf al begrepen dat dat niet handig is – weliswaar leidt het stoken van biomassa tot minder CO2-uitstoot, maar voor je de brandstof op zijn plek hebt, ben je je milieuwinst alweer kwijt. ‘Als je alles meeneemt, zit je misschien zelfs in de negatieve cijfers.’

150 miljoen

Lithiumbatterijen voor auto’s lijken een beter idee. Niet voor niets wil het kabinet elektrisch rijden stimuleren. Maar daar duiken andere problemen op. Tot 2050 – het jaar waarin de uitstoot nul moet zijn, volgens het klimaatakkoord van Parijs – komen er zo’n 150 miljoen auto’s bij in Europa alleen, berekende Miedema.

Maar er is simpelweg niet genoeg lithium in de wereld om zoveel batterijen te maken. Zeker 50 miljoen zullen op andere technieken moeten rijden – waterstof bijvoorbeeld. Maar de auto’s van nu zijn er dan ook nog. Kortom: we gaan zoveel meer rijden dat er nog altijd meer uitgestoten wordt.

Laatste hoop was ‘groen gas’, geproduceerd door biomassavergassing. ‘Maar met de tijd die je nodig hebt om de nieuwe technieken te implementeren, is het niet voor 2035 of 2040 interessant’, zegt Miedema. ‘Het is geen oplossing voor onze structurele problemen.’

‘We stevenen af op een materialencrisis’, zegt Miedema. ‘Onze hele maatschappij is gebaseerd op koolstof – niet alleen om op te stoken, maar ook in plastics, medicijnen, overal. We kunnen ons niet veroorloven het simpelweg te verbranden. Ook voor andere technieken, zoals zonnepanelen en windmolens zijn grondstoffen nodig, en die kunnen we niet snel genoeg produceren. Prijzen zullen stijgen en dat kunnen wij hier in Europa misschien nog wel betalen, maar dit is een mondiaal probleem.’

Legitimatie

Miedema heeft slechts drie technieken doorgerekend, geeft hij toe. Maar hoe hij ook puzzelde met andere innovaties, het beeld bleef hetzelfde. Elke winst wordt teniet gedaan door de zucht naar economische groei.

‘De verbrandingsmotor deed honderd jaar geleden 1 op 3. Nu misschien 1 op 30. Maar zo’n efficiëntieverbetering zal niet nog eens gebeuren. Toch blijven we doen alsof we de consequenties van ons gedrag voor kunnen zijn en dat creëert een legitimatie om door te gaan.’

Dus we lossen dit probleem niet op voor 2050, zegt hij. Toch wil hij niet fatalistisch zijn. In zijn nieuwe baan als docent milieufysica aan Hogeschool Van Hall Larenstein stortte hij zich op de vraag hoe we om moeten gaan met de gevolgen van ons consumptiegedrag. ‘We moeten naar een ander systeem toe’, zegt hij. ‘We moeten alles gaan hergebruiken en al bij het ontwerp nadenken over een tweede, derde, vierde leven.’

Groei afleren

En groei? Die moeten we echt afleren, want groei betekent dat er iets bij moet. En dát kan niet meer. Nadenken over wat we willen, wat we echt belangrijk vinden, is zinniger. ‘We kunnen best met minder toe en nog altijd heel tevreden zijn.’

Hij droomt hardop over een diensteneconomie. Zolang Philips geld verdient met gloeilampen, loont het om die lampen snel kapot te laten gaan. Maar als een fabrikant licht gaat ‘verhuren’ voor een klein bedrag, kun je gloeilampen verwachten die wel twintig jaar meekunnen.

Maar hij maakt zich zorgen. ‘De discussie duurt veel te lang en nergens wordt echt doorgepakt. Maar de vraag is hoeveel tijd we nog hebben om erover te praten.’

English

4 REACTIES

  1. Jammer, dit is nep wetenschap, bedoeld om de fossiele belangen te steunen.
    Hij heeft slechts 3 technieken onderzocht
    – lithium accu’s
    – biomassa bijstook
    – biomassa vergassen, ter vervanging van aardgas

    Hij had op zijn minst iets moeten zeggen over de hier genegeerde technieken.
    Dan had het meer op wetenschap geleken

    Een essentiële techniek is CCS
    Het recente IPCC SR15 rapport stelt dat het essentieel; is om de groei van CO2 in de lucht te stoppen, om uberhaupt de kans te krijgen om onder de 1,5 graden opwarming te blijven.

    Deze wetenschapper is natuurlijk geen ingenieur, dan zou hij weten dat als er schaarste aan lithium komt, of het wordt heel duur, dat ingenieurs dan andere soorten accu’s ontwikkelen.
    Bijvoorbeeld

    Maar hij kende tijdens zijn promotie traject natuurlijk niet de recente prijslijst voor CO2 reductie van PBL
    Stroom uit windmolens is het goedkoopst en ook de goedkoopste CO2 reductie, eigenaren krijgen zelfs geld toe, laten we dis ophouden met SDE subsidie.
    Daarna is CCS in onze kolencentrales de goedkoopste CO2 reductie, het elegante van verplichte CCS is, dat het fossiele stroom duurder maakt dan duurzaam opgewekte stroom
    Dus de markt gaat zijn werk doen, en zal klimaatneutraal gebruikte fossiele energie steeds verder terug dringen, naar mate er meer duurzaam wordt opgewekt

    Voor slecht geïsoleerde woningen kan waterstof, aardgas vervangen, natuurlijk gemaakt van fossiele brandstof, met CCS.
    Dat is nu nog veel goedkoper dan waterstof via elektrolyse gemaakt van duurzame stroom.
    Als over 20 jaar, dat goedkoper is dan fossiele, maar klimaatneutrale waterstof, dan zal die verdrongen worden.

    https://uploads.disquscdn.com/images/5fce8f9cc1c04dff40444a4cb5fdba4a5d287b27fd4ba140297ca2200ac10a01.jpg

    • “bedoeld om de fossiele belangen te steunen”

      Huh?!… Ik geloof dat uw reactie bij het verkeerde stuk is geplaatst. :-)

  2. Goed dat dit soort onderzoeken erbij zijn. Het klopt dat de accu’s van elektrische auto’s die slechte thermal management en BMS systemen ongeveer even snel “op” zijn als brandstofauto’s. Er zijn dan wel veel minder overige reserve-onderdelen nodig geweest met de milieu impact van dien.

    De beste oplossing is langdurig gebruik mogelijk maken en dan pas hergebruik en dan pas recycling. Voordeel is wel dat grondstoffen nodig voor een accu in een gesloten cyclus zouden kunnen worden opgenomen.

    Positief nieuws is dat de eerste Tesla’s met 600 000 km op de teller nog een boel opleveren op omdat de accu veel langer meegaan dan dat. Bovendien zijn er weinig kosten geweest aan reserveonderdelen (met de milieu impact hiervan). Dit betekent dat er minder auto’s per jaar nodig zijn als een deel elektrisch is en je met dezelfde grondstoffen verder komt. Ik vraag me af of dit in de berekeningen meegenomen is. Verder zijn er veel aannames nodig rondom autonoom rijden. Deze auto’s hoeven niet per sé elektrisch te zijn, maar elektrische auto’s lenen zich wel goed voor eigendom van een vloot en “oproepen” van een auto on-demand omdat ze een lagere R.O.I. hebben (met name vanwege onderhoud). Deelauto’s en autonome auto’s maken meer kilometers per jaar en het is dus aantrekkelijk om ze zo te ontwerpen dat ze nog langer meegaan. Dat bespaart ook grondstoffen. Het gaat minder om zo laag mogelijke aanschafwaarde en zit toch ongeveer evenveel kilo’s materiaal in een goedkope auto als een duurdere.

  3. Blij en eens met deze samenvatting. Ik ga het rapport goed lezen. Wat iedereen zonder veel techniek heel goed kan en ook moet doen is fors CONSUMINDEREN. Moeilijk is dat echter wel.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

English