Advertentie

Young Academy: slachtoffer van intimidatie op de RUG krijgt zelf de schuld

De RUG reageert niet adequaat op klachten over ongewenst gedrag of sociale onveiligheid. In plaats daarvan krijgen slachtoffers de schuld, worden ze in mediationtrajecten gedwongen met daders en wordt hun carrière gedwarsboomd, stelt Young Academy Groningen (YAG).

De bevindingen van YAG liegen er niet om. Het rapport schetst een ontluisterend beeld van de ervaringen van 26 stafleden van de RUG die in de afgelopen twee jaar te maken hadden met intimidatie, machtsmisbruik, sabotage van hun wetenschappelijke carrière en discriminatie. 

De daders waren in 25 van de gevallen mannelijk en Nederlands. De slachtoffers waren meestal vrouwelijk (22), international (23) en afhankelijk van de daders.

Discriminatie

Aandacht voor het onderwerp is sterk gegroeid sinds het rapport Harassment in Dutch Academia verscheen in 2019. Uit dat onderzoek, gestart door het Nederlandse Netwerk van Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH), bleek dat intimidatie, pesten en machtsmisbruik aan de orde van de dag is op Nederlandse universiteiten.

Ook Susanne Täuber en Nanna Haug Hilton van de werkgroep Diversity and Inclusion van de YAG werden regelmatig benaderd door stafleden met verhalen over discriminatie en gender-gerelateerde intimidatie, waarna ze besloten zelf onderzoek te doen. 

‘In het rapport van de LNVH ging het om 53 vrouwen in heel Nederland die anoniem hun verhaal deden’, zegt Täuber. ‘Dat maakt het gemakkelijk om te zeggen: zoiets gebeurt in Groningen niet. Maar wij weten natuurlijk dat zich in Groningen dezelfde gevallen voor doen als op andere universiteiten.’

Getraumatiseerd

26 slachtoffers waren uiteindelijk bereid om uitgebreid hun verhaal te doen. Er waren meer verhalen, zegt Täuber, maar sommige personen waren zo getraumatiseerd dat ze niet mee konden of wilden doen. ‘Heel veel mensen hebben de hoop gewoon opgegeven.’

Degenen die wel met de onderzoekers spraken, vormen geen dwarsdoorsnede van de universiteit, erkennen de opstellers van het rapport. De slachtoffers meldden zich op evenementen georganiseerd door de YAG, door mond-tot-mondreclame of vanuit het persoonlijke netwerk van de YAG-leden. 

Intimidatie door leidinggevenden is de meest voorkomende klacht. Vaak is er sprake van micromanagement en excessief controlerend gedrag. Er is verbale en soms fysieke agressie. Ook wordt er gedreigd met een negatieve evaluatie bij het volgende R&O-gesprek.

Vrouwen

‘Ze hebben hier liever vrouwelijke collega’s die hun hoofd buigen, die onder het gemiddelde presteren en die doen of ze hulp nodig hebben’, vertelt een slachtoffer in het rapport. ‘Maar toen kreeg ik een beurs van enkele miljoenen […] en werd het doelwit van een ernstige discriminatie en pesterij, onprofessioneel gedrag en zelfs fysieke aanvallen.’

Bovendien blijkt uit het rapport dat vrouwen of internationals vaak aan andere standaarden moeten voldoen om een promotie te bemachtigen. Er wordt neergekeken op hun academische prestaties, ze moeten vaak meer onderwijs geven en de criteria voor een promotie zijn niet duidelijk of ze veranderen tijdens het proces. 

‘Op mijn afdeling worden de taken op een geheimzinnige manier verdeeld. En als je als universitair docent uit het buitenland komt, krijg je niet de taken die je nodig hebt voor een promotie’, zegt een van de klagers. 

Kroonprinsen

Daarnaast is er sprake van ‘kroonprinsen’ op afdelingen die worden klaargestoomd voor leidende posities, terwijl ze aantoonbaar niet de beste academische prestaties leveren. ‘Opvallend is dat een derde van de deelnemers Rosalind Franklin Fellow is. Die worden gerekruteerd op excellentie’, zegt Täuber. 

‘En wat ook naar voren komt: Dat juist als mensen het goed doen, ze kwetsbaar worden voor harassment. Alsof de leidinggevenden zich dan bedreigd voelen of dat het moeilijker is hun wenskandidaat nog op een legitieme manier naar voren te schuiven.’

Niet serieus

Aan de bel trekken over hun behandeling helpt niet. De klagers vertellen verhalen waarbij ze niet serieus worden genomen door hun leidinggevende – die bovendien vaak de veroorzaker van het probleem is. Ook het faculteitsbestuur grijpt niet in, kijkt weg of hecht geen geloof aan het verhaal. Na het indienen van een klacht volgt vaak een slechte beoordeling en wordt het slachtoffer slechte communicatie verweten.

Ook de afdeling human resources (HR) staat vrijwel altijd aan de kant van de leidinggevende. In veel gevallen worden de slachtoffers gedwongen tot cursussen waarbij ze hun eigen gedrag moeten ‘fiksen’, of is er sprake van een mediationtraject. 

Actie

De YAG benadrukt dat de RUG actie moet ondernemen door bijvoorbeeld klachtenprocedures te verbeteren. Ook willen de schrijvers dat faculteitsbesturen verantwoording moeten afleggen wanneer ze niet ingrijpen bij klachten over discriminatie of intimidatie. En wanneer er onvoldoende vrouwen op hogere posities zitten terwijl ze in de lagere regionen wel voorhanden zijn, zouden vrouwen voorrang moeten krijgen, vindt YAG.

Het universiteitsbestuur heeft intussen laten weten ‘bedroefd’ te zijn over het feit dat ‘sommige collega’s te maken hebben gehad met ongewenst gedrag’. Het bestuur wijst op het zerotolerancebeleid dat de universiteit hanteert, op de recentelijk benoemde Ombudspersoon en de nieuwe initiatieven die op dit gebied worden ontwikkeld, waaronder de active bystander-training.

Sociaal veilig

‘Wij geloven dat deze stappen ertoe zullen bijdragen dat alle leden van onze universitaire gemeenschap in een sociaal veilige omgeving kunnen werken en studeren.’

Täuber is blij met de reactie. ‘Ze hebben het zich eigen gemaakt’, zegt ze. ‘Ze hebben het serieus gelezen en samen met ons naar buiten gebracht. Ik hoop dat Nederlandse universiteiten daar een voorbeeld aan nemen, want de hele sector worstelt met dit fenomeen.’ Nu moet de universiteit echter serieus werk gaan maken van de data die ze nu hebben. ‘En dat moeten we nu nog zien.’

Lees ook:

English

4 REACTIES

  1. ik probeer nu al voor de 3e keer een reactie te plaatsen

    nee het is helemaal niet chic van deze persoon, maar als dit allemaal waar is…………is het heel zorgelijk. Echt supernaar lijkt me om onterecht als fraudeur te worden bestempeld, vreselijk gewoon.

    Sterkte Anoniem en hoop voor je dat je in elk geval betere begeleiding krijgt bij een volgende keer!!!!!(die hopelijk niet komt)

  2. Nou chic is het zeker niet maar als het waar is wat deze persoon schrijft…….
    dan is dat wel zorgelijk.

    Lijkt me megakut om als fraudeur te worden bestempeld als je onschuldig bent!! sterkte meid en ik hoop dat jij bij een volgende keer (blijft hopelijk uit natuurlijk) betere begeleiding krijgt

  3. Beste meneer/mevrouw,

    Ik heb jullie artikel gelezen en ik ben blij dat dit eindelijk bekend is en er iets aan wordt gedaan.

    Eerlijk gezegd heb ik zelf ook te maken gehad met seksuele intimidatie door een beveiliger bij de Universiteitsbibliotheek Groningen. Inmiddels werk ik er niet meer, maar ik heb er nog steeds last van. Het heeft maanden geduurd, terwijl ik meteen aan de bel trok. Leidinggevende waren op de hoogte en hebben vervolgens niks gedaan; de dader werd een hand boven het hoofd gehouden en ik als medewerkster/receptioniste werd gestraft. Ik mocht mijn uren weggeven en kreeg er niks voor terug. Het ergste was dat ik niet meer met degene zou samenwerken, maar dit is meerdere keren toch gebeurd. Oeps, foutje. Moet kunnen, toch? Lekker gezellig met zijn tweeën de bibliotheek afsluiten om 00:15 uur. De rest was al naar huis.

    Een paar jaar terug had een kennis van mij ook een leuke ervaring op het werk. Zij werkt nu nog voor de Rijksuniversiteit Groningen. Een collega die regelmatig met haar verbale aanvaringen had, kon zijn handen niet langer thuishouden en heeft haar mishandeld. Ook hier, weer geen actie van de leidinggevenden. Dit heeft mij enorm boos gemaakt. Uiteindelijk is meneer wel van de locatie verdwenen, maar alles bleef lekker ‘hush hush’. Waarom?

    En het volgende heeft mijn hele vakantie verpest. Vorig schooljaar ben ik onterecht beschuldigd van fraude; tijdens de corona maatregelen hebben we online tentamens gemaakt en er was een verschil in lettertype en -grootte in mijn antwoord. Dat zag er inderdaad raar uit. Inmiddels ben ik erachter hoe dit kon gebeuren. De toets omgeving is uiterst gevoelig voor toetsenbord combinaties… Maar daar hebben we nu niks meer aan. Helaas werd ik niet geloofd. De bewijzen die ik had verzameld zouden mij niet vrijspreken en het had volgens de examencommissie geen zin om verder onderzoek te doen. Hetzelfde werd gezegd door de studenten decaan en studieadviseurs (Rechtsgeleerdheid): “het is altijd jouw woord tegen die van de docent.” En de ‘held op sokken’, de docent die mij had beschuldigd, was niet eens aanwezig toen ik voor de examencommissie moest verschijnen. Dat was erg zuur. Ik kon degene die mij vals beschuldigd had niet eens in de ogen aankijken. Destijds zat ik midden in een burn-out en had ik niet genoeg energie om dit aan te vechten, maar het heeft wel mijn wereldbeeld enorm vervormd en iets wat ik in therapie moet verwerken. Nu verzamel ik altijd bewijs vooraf. Als ik online tentamen maak, dan neem ik het op.

    Dit vooraf bewijs opnemen geldt ook voor een van de colleges die ik momenteel volg aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens een hoorcollege van een vak had ik genoeg. De docent had opzettelijk en herhaaldelijk zijn microfoon uitgedaan en daarmee onderwijs ontzegd aan de studenten die digitaal onderwijs volgen. Zo zou hij vlak voor de pauze eventjes wat examenvragen verklappen, maar alleen de studenten die fysiek aanwezig zijn zouden er wat mee opsteken. Later, tijdens het bespreken van een relevante casus, deed hij het weer. Ik begrijp dat de heer een probleem heeft met een zaal die niet al te vol is, en dus een hekel krijgt aan de student die live uitzendingen bekijkt… Het probleem is, naast zijn gebruikelijke treitergedrag, dat er nu ook (digitaal) onderwijs wordt ontzegd. Echter, dit is niet aan de docent. De universiteit biedt tijdens het uitfaseren van de corona maatregelen online onderwijs aan. Daarnaast zijn er wel degelijk studenten die niet fysiek aanwezig zijn door bijvoorbeeld dringende persoonlijke omstandigheden. Zo zit ik liever thuis, omdat ik een zware angststoornis, dysthymie en PTSS heb. Dit zijn officiële diagnoses. (Deze diagnoses zijn overigens mede mogelijk gemaakt door een andere docent die mij een aantal jaar geleden flink voor schut heeft gezet. Op beeld. Bedankt meneer. Groetjes!)

    Het is vrijwel onmogelijk om iemand niet een voordeel te geven als je het hebt over de tentamenvragen, tenzij de docent over alles behalve zijn vakgebied heeft gepraat… Hetgeen erg onwaarschijnlijk is. En al was dit het geval, dan is dat nog geen reden om de microfoon uit te doen…

    Ik heb meerdere video opnames van het betreffende college, welke ik naar de studie adviseurs heb gestuurd, maar die hebben ze niet bekeken. Een standaardantwoord leek hen afdoende. Op Nestor (de online lesomgeving) staat een soort van ‘excuus’. Feitelijk wordt daarin alleen gezegd: het is spijtig dat jullie verward zijn en een verkeerde indruk hebben gekregen…
    Meneer heeft toch echt deze woorden gezegd. Op beeld. Ik zou de links delen als het geen privacy schending zou opleveren.

    Advies van de studie adviseurs was dan ook: ga fysiek naar college. Meneer vond het uitzetten van de microfoon wel voor herhaling vatbaar; de echte fraudeur. En het mooie is, hij komt er ook mee weg…

    Bedankt voor het aanhoren van mijn klaagzang. Dit werkt erg therapeutisch.

    Met vriendelijke groet,

    Anoniem

    • Ik snap heus dat dit allemaal flink vervelend en traumatiserend is geweest en nog kan zijn, en ik wens je veel sterkte en hulp vanuit deze organisatie, maar ik vraag me af hoe chic het is dat je details over een bepaald vak hier zo uitvoerig met anderen deelt, terwijl de betreffende personen zich niet kunnen verweren. Door het onder dit artikel te scharen suggereer je ook dat de docent over wie je je beklaagt zich schuldig maakt aan vrij ernstige feiten, terwijl dat niet per se strookt met de klachten die jij over het vak hebt.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

English