Onprofessionele geneeskundestudent is bijna niet weg te sturen

Geneeskundestudenten die onprofessioneel gedrag vertonen van de opleiding verwijderen is te moeilijk, zegt prodecaan Gerda Croiset van de Faculteit Medische Wetenschappen.

Mario Maas, voorzitter van de landelijke examencommissies geneeskunde, pleitte er afgelopen dinsdag in de Volkskrant voor om dit makkelijker te maken. Geneeskundestudenten kunnen weggestuurd worden met een beroep op een wettelijke regeling, het Iudicium Abeundi. Maar dat kan alleen als de student de veiligheid van een patiënt in gevaar heeft gebracht. En dat moet anders, vindt Maas. 

Hij wil ook studenten kunnen wegsturen die moreel laakbaar gedrag vertonen, die bijvoorbeeld manipulatief zijn naar collega’s, seksueel getinte opmerkingen maken of een agressieve toon aanslaan naar patiënten.

Verbetertraject

Croiset is dat met hem eens. Bij artsen die niet functioneren bleek dat dit gedrag vaak achteraf al in de opleiding te zien was. Die studenten worden er nu al eerder uitgepikt, vertelt ze, bij het vak professionele ontwikkeling. Dat loopt door het hele curriculum heen. Zij gaan dan een verbetertraject in. 

Maar dat heeft niet altijd het beoogde effect. Zowel Maas als Croiset benadrukken dat dit om een enkeling gaat. ‘Het gaat met 99 procent van de studenten goed’, zegt Croiset. ‘En dan is er één procent die het niet in zich heeft en die geen dokter of tandarts moet worden.’ 

Vaak lukt het om tot zo iemand door te dringen, zegt ze. Die maakt vervolgens de bachelor af en gaat iets anders doen. Maar soms werkt dat niet en blijft de student keer op keer in de fout gaan, bij meerdere co-schappen, en zonder in te zien dat zijn gedrag het probleem is. 

Tuchtraad

Via het college van bestuur kan zo’n student van de opleiding worden gehaald, maar dan kan hij naar de tuchtraad in Den Haag om het besluit aan te vechten. En dan wordt het misschien nog wel ingewikkelder dan een ontslagprocedure van een niet-functionerende medewerker, zegt Croiset. Want op houding en gedrag iemand van de opleiding af krijgen, ‘dat lukt nu bijna niet.’

Iedereen heeft immers recht op onderwijs, zegt Croiset. ‘Dus iemand moet het wel heel fout gedaan hebben, wil je diegene dat recht ontnemen.’ Tegelijkertijd hoort zo iemand ook niet met patiënten te werken, vindt ze. ‘Houding en gedrag moeten onberispelijk zijn.’ 

Het gaat volgens haar ook om vertrouwen tussen collega’s. ‘Iedereen moet van iedereen op elkaar aankunnen, anders maak je medische missers.’

English

6 REACTIES

  1. Voor de mensen hierboven, ik heb aan de andere kant van dit debat gestaan of beter gezegd, gelegen. Ik heb in het ziekenhuis gelegen met een zeer ernstige aandoening die een chronische handicap bij mij heeft veroorzaakt wegens fout gedrag van de arts. Gelukkig werd dit erkent door de leidinggevende van deze arts en die heeft een rechtszaak aangespannen. De arts in kwestie mag nu nooit meer als arts functioneren. Waar ging het fout? Juist, bij het gedrag van deze arts. Hij was zo overtuigd van zichzelf dat hij naar niemand anders wilde luisteren, inclusief mij. En dit gedrag stond hij al jaren om bekend. Later werd er met mij gedeeld dat de arts vermoedelijk aan een narcistische persoonlijkheidsstoornis leed. Wat, volgens andere artsen, veelvuldig binnen dit beroep voorkomt. Echter, mag je iemand met deze stoornis niet een studie weigeren. Maar in feite vind ik dat absurd. We scannen politieagenten ook op psychotisch gedrag, sadistische stoornissen en waarom dan artsen niet?

    Om jullie een bewijsbaar feit te tonen, dat het verstandig is om al tijdens de opleiding of voorselectie te kijken of iemand wel echt in staat is om een goede arts te zijn, kan ik met jullie het volgende delen. Door het gedrag van deze arts, zal ik nooit meer goed kunnen lopen, ik kan nooit meer rennen, naar het toilet gaan en ik kan nooit kinderen krijgen. Inderdaad, dat leest u goed: de mogelijkheid om kinderen te baren is mij ontnomen wegens iemands gedrag.

    De arts zelf, vond de schade die hij berokkend heeft niet zijn schuld. Want, was zijn theorie, wat moet ik met een kind als ik toch niet meer goed kan lopen. Dat ik nooit meer goed kan lopen zijn schuld is, deed er dan niet toe. Zoals het een narcist past, zag hij compleet niet in wat hij fout had gedaan en was agressief in zijn reacties toen hij er op aangesproken werd.

    Ik kan alleen voor mezelf spreken en zeggen dat ik er altijd als vanzelfsprekend vanuit ging dat een arts het beste met je voor had. Dit was naïef van mij en dat heb ik op een hele harde manier moeten leren. Sommige mensen vinden hun ego belangrijker en worden arts om status te krijgen niet om zieke mensen te helpen.

    Ik vind dat het publiek beschermd moet worden voor dit soort gedrag. Dus ik sta helemaal achter het voorstel om mensen die tijdens de opleiding bepaald fout gedrag vertonen nooit arts mogen worden. Of in ieder geval niet met mensen mogen werken. Misschien kunnen deze mensen het beter bij alleen onderzoek houden?

    En F. er zijn veel meer stoornissen dan autisme. Een van mijn beste vrienden is een autist en die zou prima een arts kunnen zijn. En ik ben het met u eens dat stigmatiserende uitspraken heel gevaarlijk kunnen zijn en we daarvoor moeten waken. Echter is het misschien nog veel gevaarlijker om de kop in het zand te steken en zeggen, sorry mevrouw dat uw hele leven compleet is veranderd maar we kunnen een arts niet op verkeerd gedrag aanpreken want dat is stigmatiserend. Artsen zijn er om het leven van anderen te redden, helpen of pijn te verlichten, niet om de ego te strelen.

  2. De hele discussie is, helaas, ontspoord, zoals ik/men meerdere malen gezien heeft kunnen hebben in de laatste 20 jaar (of meer).
    De hele discussie over waarde en selectie in het onderwijs in NL is zoek. Er zijn gewoon enkele missende basisprincipes die elk gezond systeem (of gezonde persoon) meteen accepteert maar het systeem in NL niet:

    -toelating: dit is totaal zoek in NL. Toelating bij een univ studie is of gebaseerd op vage maten zoals middelbaar onderwijs diploma type (NB, dit is EU-breed toegepast alsof alle middelbare scholen in de EU zijn te vergelijken via een kaderdocument o.i.d.). Gemiddeld laten de univs in NL een zakkingspercentage van ongeveer 50% in het eerste jaar. Dat is absurd – voor de studenten [ze worden misleid om te denken dat ze aan een univ studie kunnen alleen om gezakt te worden na 0.5-1 jaar]; voor de docenten [hoeveel verspild effort is er in dat 1e jaar, voor niets?]

    -selectie: het hele univ systeem is eigenlijk scheef: het businessmodel is $ = aantal diploma’s. Dus een opleiding zal averechts werken als zij strenger doet om kwaliteit te verhogen [kwaliteit en aantal zijn twee invers gecorreleerde variabelen, iedereen die wil denken weet dat]. Dus veel opleidingen zakken hun eindeisen want anders krijgen ze het financieel moeilijk. Met consequenties voor iedereen, vooral de arme mensen die afstuderen en dan het zwaar hebben op de arbeidsmarkt want niet goed genoeg getraind.

    Ik heb gezeten in verschillende posities in de RUG en elders als directeur onderwijs, examencommissievoorzitter, hoogleraar e.d. Elke keer toen ik deze elephants in the room had genoemd was er ongemak en een vaag gebaar naar “dat moet zo van ministerie”. Zal wel, maar waar in hemelsnaam zijn _wij_ docenten, beleidsmakers op de uni, dan mee bezig? Of we willen kwaliteit, dwz filtering en alle andere logische consequenties, en dan wat ministerie wil is bijzaak. Of we vinden wat ministerie wil hoogstbelangrijk en dan aspecten zoals kwaliteit zijn niet te controleren en dienen niet meer ter discussie gesteld te worden. Tertium non datur.

  3. Beste E,
    Waar in dit artikel staat dat het bij deze onprofessionele studenten om mensen met autisme of persoonlijkheidsproblematiek gaat? Of dat zij geen goede arts zouden kunnen zijn? Deze uitspraak is stigmatiserend naar mensen met een psychische kwetsbaarheid.
    Overigens is het selecteren op eigenschappen als houding/motivatie ontzettend moeilijk, zo niet onmogelijk, zoals onderzoeken naar decentrale selectie laten zien.

    • Nergens stel ik dat het in deze casus gaat om iemand met autisme of een stoornis. Het zijn slechts voorbeelden van zaken die in andere vakgebieden wél worden uitgezocht alvorens een kandidaat in opleiding mag. Je mag het dan stigmatiserend vinden, maar het is gewoon niet handig om mensen met zulke afwijkingen in beroepen te hebben waar heldere communicatie en doeltreffend en adequaat handelen vereist is om levens te redden. Even ter info: je kan geen piloot worden als je zo’n afwijking hebt, simpelweg omdat er veiligheidsstandaarden zijn. Tevens mis je het punt t.a.v houding. Het wel of niet hebben van een professionele houding kan je wel degelijk vaststellen voor en gedurende een opleiding. Waar jij op doelt is (intrinsieke) motivatie – dat is niet per se relevant als het gaat om professioneel handelen in een omgeving waar veiligheid belangrijk is. Pijnlijk om te zien hoe de geneeskunde nog steeds een halve eeuw achterloopt op inzichten uit de lucht- en ruimtevaart als het gaat om veiligheidscultuur en werving en selectie

      • Beste E,
        Over de selectie voor piloten en astronauten, of het objectief bepalen van iemands houding, weet ik niet zoveel, dus op deze punten zal ik aannemen wat u zegt.
        Eén ding wil ik wel kwijt: ik hoop dat u niet met patiënten in de gezondheidszorg werkt, of hiervoor studeert, als u zo over mensen met een psychische kwetsbaarheid praat.

  4. Het is eigenlijk van de zotte dat zo’n opleiding niet kan filteren op persoonlijkheid en houding. In andere professionele vakgebieden kom je er gewoon niet in als je bijv. autistisch bent of een persoonlijkheidsstoornis hebt (bijv. in de lucht- en ruimtevaart). Hetzelfde geldt voor een onprofessionele houding tijdens de opleiding – je wordt er dan uitgegooid. Het recht op onderwijs mag niet zwaarder wegen dan het belang van toekomstige patiënten en de samenleving. Wat dat betreft is het ontzettend ongelukkig dat beroepsopleidingen tot bijv. arts, advocaat, psycholoog etc. aan de universiteit worden gegeven. Deze universitaire status maakt het haast onmogelijk om restrictief te zijn met toelatingen.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Reacties met een link worden beoordeeld en kunnen worden geweigerd. / Comments containing a link will be reviewed and may not be published.

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in